Sporten bij warm weer

https://www.gezondheidenwetenschap.be/gezondheid-in-de-media/kunnen-je-longen-zich-herstellen-nadat-je-stopt-met-roken

In het nieuws

Heb je nog motivatie nodig om te stoppen met roken? Volgens nieuw onderzoek zou beschadigd longweefsel zich na het stoppen met roken voor een deel kunnen herstellen.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Een internationale groep onderzoekers bekeek of de beschadigde longen van rokers zich nog kunnen herstellen (1). Schadelijke stoffen die aanwezig zijn in sigarettenrook kunnen het erfelijk materiaal (DNA) van de longcellen zodanig aantasten dat een ongecontroleerde groei van de cellen kan leiden tot longkanker.

Volgens de onderzoekers zijn er tijdens de rookperiode altijd longcellen die gespaard blijven van de schadelijke invloeden van roken. Na het stoppen met roken, zouden deze gezonde cellen zich vermenigvuldigen en de aangetaste cellen vervangen. Dit zou het risico op longkanker doen dalen.

Om deze onderzoeksvraag te beantwoorden, onderzochten de wetenschappers de schade aan het DNA in de longcellen van 16 deelnemers. Via een bronchoscopie, een onderzoek met een flexibele kijkbuis waarmee de arts via de luchtwegen aan de longen kan, haalden ze deze cellen uit de longen.

Van de 16 deelnemers waren er drie kinderen, vier volwassenen die nooit gerookt hadden, zes ex-rokers en drie rokers. De onderzoekers vonden schade aan het DNA van longcellen, waarvan we weten dat het longkanker kan veroorzaken, bij:

Bij de deelnemers die gestopt waren met roken, was 40% van de cellen vergelijkbaar met cellen van leeftijdsgenoten die nooit een sigaret hebben aangeraakt. Bij rokers zijn deze ‘normale’ cellen zeldzaam. Dat wijst erop dat de gezonde cellen een deel van de aangetaste exemplaren vervangen hadden.

De onderzoekers besluiten dat er nu verder onderzoek moet gebeuren om uit te zoeken hoe het komt dat gezonde longcellen de beschadigde kunnen vervangen.

Bron

(1) Yoshida K, Gowers KHC, Lee-Six H, et al. Tobacco smoking and somatic mutations in human bronchial epithelium. Nature. 2020 Jan 29.

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Deze laboratoriumstudie met longcellen verscheen in Nature. Dat is een internationaal zeer gekend wetenschappelijk tijdschrift. Dit betekent dat we de methode en de resultaten van het onderzoek mogen vertrouwen.

Helaas betrokken ze slechts 16 deelnemers bij de studie. Dit komt omdat een bronchoscopie geen eenvoudige ingreep is. Ze moesten gebruik maken van de resultaten van personen die omwille van andere longproblemen een bronchoscopie ondergingen. Ondanks het kleine aantal deelnemers, zijn de resultaten wel belangrijk: na rookstop zouden de longcellen zich herstellen. Daardoor daalt het risico op longkanker aanzienlijk.

Nooit te laat

Volgens Tabakstop daalt het risico op longkanker met bijna 40% bij rokers die stoppen, terwijl 1 roker op 3 uiteindelijk longkanker zal krijgen. Bij volwassenen die nooit rookten is dit 1 op 100 (2).

Dit betekent dat het nooit te laat is om te stoppen met roken. Een deel van de longcellen kan zich herstellen. Rokers stoppen soms niet omdat ze denken dat de schade aan de longcellen toch onherroepelijk is, maar dat is dus een verkeerd argument.

Conclusie

Een laboratoriumstudie vergeleek de longcellen van rokers, ex-rokers en mensen die nooit gerookt hebben met elkaar. Die studie toont aan dat de longcellen van ex-rokers kunnen herstellen van de DNA-schade die het roken veroorzaakte. DNA-schade verhoogt het risico op longkanker. Dit nieuws is hoopgevend voor alle rokers. Het is nooit te laat om te stoppen met roken.

Referenties

https://www.nhs.uk/news/heart-and-lungs/new-lung-cells-may-replace-tobacco-damaged-cells-after-peopl...

Hulp om te stoppen met roken vind je hier:

https://rookstop.vrgt.be/

Kunnen we er iets aan doen?

 Een aantal risicofactoren kan je niet wijzigen. Ouder worden, erfelijkheid, daar kan je niets aan veranderen. Roken, overgewicht, hogebloeddruk, hoge cholesterol,… daar kan je zelf mee aan de slag. Lukt het niet alleen, dan zijn er tal van helpers en hulpmiddelen!

Begin er vroeg aan, wacht niet tot je je eerste infarct doet! Een Zweedse studie volgde zowat 1.7 miljoen dienstplichtigen tussen 1950en 1969. Het risico op een hartinfarct voor 65jaar verdrievoudigt bij die groepmet de hoogste BMI (body mass index, verhouding lichaamsgewicht/lengte).Stijging van de BMI over de jaren verhoogt het risico, zelfs al blijft de BMI normaal (<25).

Bij mensen met hoge bloeddruk zonder ander hartlijden vond een Noors onderzoek dat vaccinatie tegen griep het risico op overlijden met 18% doet dalen.

Verrassend, niet?

Hoge cholesterol?

 ‘Ik eet gezond en toch staat mijn cholesterol te hoog, frustrerende vaststelling.. Een belangrijk aandeel van ‘verhoogde cholesterol’is te wijten aan erfelijkheid. Heb je ‘genetisch pech’, dan moet je ongetwijfeld, naast voldoende bewegen (150 minuten per week) en gezonde voeding (https://www.gezondleven.be/themas/voeding/voedingsdriehoek)hoogstwaarschijnlijk aan de cholesterolverlagers.

Bij de meesten zal een aangepaste leefstijl jecholesterolgehalte 10-15% kunnen verlagen, indien je meer moet zakken zal je jetoevlucht moeten nemen tot medicatie.

Streefwaarden? Slechte en goeie cholesterol?

 Grote studies tonen aan dat we onze aandacht moetentoespitsen op de LDL-cholesterol willen we ons risico op hart- en vaatziektenverlagen. Het is deze LDL-cholesterol, een eiwit waaraan cholesterol plakt, diede cholesterol deponeert in onze bloedvatwand. Hierdoor krijgen we vernauwde en minder soepele bloedvaten, wat kan leiden tot verstoppingen (infarct, trombose)of vernauwingen (angor – pijn op de borstkas, claudicatio – etalagebenen).

Totale cholesterol, de som van de verschillende soorten vetten (lipiden), triglyceriden en HDL-cholesterol (‘goeie’ cholesterol, wordt in onze lever gedeponeerd) spelen een rol in het gehele plaatje, maar als het op ‘langer gezond leven’ aankomt telt alleen de LDL.

LDL, hoe lager hoe beter!        

Op basis van grote studies heeft de Europese Vereniging voor Cardiologie in 2019 de richtlijnen aangepast: afhankelijk van de risicogroep waarin je je bevindt moet je lagere streefwaarden bereiken.

In welke groep je valt hangt af van een aantal factoren zoals je bloeddruk, je totale lipiden-bilan, of je rookt, diabetes of nierlijden hebt, reeds een infarct of trombose doormaakte… Je huisarts pluist dat voor jou uit!

Behandeling: leefstijlaanpassing en medicatie.

 1.      Rookstop.

Een absolute must, niet alleen voor je harten bloedvaten, maar ook voor je longen, je kans op suikerziekte, diversekankers…

2.      Vermageren.

Hiermee verminder je je risico opbloedvatproblemen, hoge bloeddruk, op type 2 diabetes (‘ouderdomsdiabetes’,-50% kans!), gewrichtsproblemen.. Doe je door meer/anders te bewegen en jevoeding aan te passen.

3.      Bewegen.

Bewegen of sporten, maakt niet uit hoe jehet noemt, welke vorm je beoefent,.. als je maar uit je luie zetel komt. Erzijn meerdere mogelijkheden:

-         150 minuten per week matig intensief bewegen,verdeeld over minimum 3 à 4 sessies. ‘matig intensief’ wil zeggen dat jehartslag wat versnelt, je lichtjes zweet, maar je nog steeds vlot kan babbelen.Wandelen, nordic walking, fietsen, zwemmen, joggen, skeeleren, .. zijn goeieactiviteiten.

Je kan dit combineren/afwisselen met 75 minuten per week intensiefbewegen. Hierbij gaat je hartslag flink de hoogte in en zweet je dikkedruppels.

-         2 à 3 maal per week doe je een sessie‘krachttraining’. Hiermee verbeter je je spierkracht en -uithouding, waardoorde eerstgenoemde trainingen vlotter verlopen. Doe oefeningen voor armen, benen,rompspieren. Je kan dit in de fitness maar ook thuis. Een turnmatje, een paargewichtjes (flesje water) en wat creatief denken volstaan.

-         Vermijd langdurig (>30 min) te zitten, neemde trap in plaats van de lift, de fiets in plaats van de auto,.. alle beetjeshelpen.

-         10000 stappen per dag is een mooi streefdoel,doe je er meestal maar 2000, probeer dan na een maand aan 3000 per dag tezitten.

4.      Gezonde voeding.

Voor sommigen betekent dat je porties watverminderen, voor anderen betekent dat een radicale ommezwaai in hetvoedingspatroon. Op www.gezondleven.bevind je veel info, wil je een persoonlijk advies, maak dan een afspraak bijonze diëtistes Lien en Eva (www.dietiste-lien.be).

5.      Medicatie.

De meest gebruikte cholesterolverlagerszijn de ‘statines’, ze blokkeren de aanmaak van cholesterol. Een vijftalverschillende statines zijn beschikbaar in verschillende doseringen, gaande vanzwak tot heel krachtig. Deze medicatieklasse heeft haar waarde bewezen op hetverminderen van de risico’s op hart- en vaatziekten. Afhankelijk van jeLDL-cholesterolwaarden, je andere aandoeningen en medicamenten stelt je arts je een medicijn voor, de dosering wordt progressief aangepast aan je LDL waarden en aan eventuele nevenwerkingen.

Indien de streefwaarde niet bereikt wordt met de statines kan een tweede product toegevoegd worden, ezetimibe. Dit verhindert de opname van de vetten uit je darm en geeft een bijkomende daling van de LDL waarde.

Een derde groep, de fibraten, wordt enkel gebruikt in bepaalde indicaties, ze zijn minder krachtig.

De ‘natuurlijke’ preparaten op basis van rode rijst (monacoline K), soja, lecithine, .. zijn nog minder sterk en kunnen geen studies voorleggen waarbij ze het risico op hart- en vaatlijden aanzienlijk doen dalen.

Tenslotte is er een nieuwe speler op de markt (PCSK9-remmer), extreem krachtig, maar voorlopig voorbehouden aan mensen met Familiale Hypercholesterolemie.

 

 

 

Maak een afspraak